تغذیه

 نقش تغذیه در درمان زخم

بررسی وضعیت تغذیه ای در ارزیابی بیمار جایگاه ویژه ای دارد. زخم و یا بیماری زمینه ای که سبب ایجاد زخم شده است نیازهای غذایی فرد دچار زخم را افزایش می دهند به همین دلیل برخورداری از یک رژیم غذایی پرپروتئین، پرانرژی،دریافت مایعات کافی و نیز مصرف ویتامینها و مواد معدنی در ارتقا و روند بهبود زخم نقش به سزایی دارد. رژیم غذایی نامناسب و سوء تغذیه سبب کاهش دریافت مواد مغذی مورد نیاز ترمیم بافتی می گردد.

  • کربوهیدرات و کالری: در بدن بیمار با زخم سوخت و ساز میزان بالایی داشته وجهت تولید انرژی نیاز به کربوهیدرات می باشد. میزان نیاز کالری فرد مبتلا به زخم 3000- 1500 کیلوکالری در روز می باشد که بسته به درجه و شدت آسیب و همچنین اندازه جثه فرد متفاوت است.

            مواد غذایی حاوی کربوهیدرات: نان، برنج، ماکارونی، غلات، انواع شیرینی و سیب زمینی

 

 

  • پروتئین: جهت ساخت بافت پرکننده زخم و بافت کلاژن،ساخت فاکتورهای انعقادی خون، رگ سازی، افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن، تولید گلبول سفید و در نهایت ترمیم زخم پایه اصلی رژیم غذایی است. میزان نیازبه پروتئین جهت ترمیم بافتی 2.5-1 گرم به ازای وزن بدن روزانه می باشد یعنی فرد مبتلا به زخم با وزن 75 کیلوگرم نیاز به 75 تا 180 گرم پروتئین در روز دارد.

            مواد غذایی حاوی پروتئین:حبوبات، گوشت،جگرو قلوه، ماکیان، شیر و ماهی

 

  • چربی: ذخیره انرژی سلولی، ساختن غشاء سلولهای جدید بافت زخم،شرکت در سوخت وساز سلولی وفرایند التهابی از نقش های مهم مواد غذایی حاوی چربی در رژیم غذایی فرد بیمار دچار زخم است.

            مواد غذایی حاوی چربی: انواع چربی و روغن های حیوانی،انواع گوشت چرب، کره، انواع آجیل وحبوبات

 

انواع ویتامین ها

 

  • ویتامین آ: جهت ساخت کلاژن، افزایش قدرت و استحکام بافت تازه تشکیل شده زخم از طریق ایجاد شبکه بین کلاژنی و ساختن لایه اپی تلیال پوشاننده زخم وجود ویتامین آ ضروری است.

            مواد غذایی حاوی ویتامین آ: جگرگوسفند، تخم مرغ، لبنیات،ماهی و روغن کبد ماهی،روغن پالم سیب زمینی شیرین، هویج و انواع سبزیجات زرد رنگ، اسفناج و دیگر سبزیجات سبز رنگ و انواع خشکبار

  • گروه ویتامینهای ب: درتولید آنتی بادی و افزایش سیستم ایمنی بدن و نیز سنتز کلاژن وافزایش استحکام بافت تازه تشکیل شده نقش دارد.

            مواد غذایی حاوی ویتامین ب: غلات و حبوبات، انواع آجیل، جگرو قلوه، لبنیات، نان، زرده تخم مرغ، ماء الشعیروآب جو، موز، سیب زمینی،

  • ویتامین ث : کمک به جذب آهن و ساخت پروتئن کلاژن و تولید فیبروبلاست، کمک به انسجام غشاء سلولی دیواره مویرگها، افزایش قدرت سیستم ایمنی توسط ویتامین ث امکانپذیر است.

             مواد غذایی حاوی ویتامین ث: مرکبات، کشمش، کیوی، گوجه فرنگی، فلفل سبز، آناناس، کیوی، توت فرنگی، جعفری و انواع کلم  

  • ویتامین د: ویتامین د حمل کننده مواد مغذی به سلولهای موضع زخم وباعث سوخت وساز کلیسم در بدن می شود.
    مواد غذایی حاوی ویتامین د: نور خورشید، شیر و لبنیات، ماهی ساردین و سالمون و زرده تخم مرغ

 

  • ویتامین کا: نقش این ویتامین کمک به حفظ زمان طبیعی انعقاد خون می باشد.

            مواد غذایی حاوی ویتامین کا: سبزیجات برگ سبز، سیب زمینی، گوجه فرنگی، جگرسیاه و تخم مرغ

 

انواع مواد معدنی

 

 

 

  • آهن : آهن مؤثردر حمل اکسیژن به بافتهای آسیب دیده بوده و در ساخت هموگلوبین و کلاژن مورد نیاز است.

            مواد غذایی حاوی آهن: جگر، گوشت قرمز، صدف، زرده تخم مرغ، خشکبار، عدس، اسفناج وانواع سبزیجات برگ سبز

  • مس: برای ساخت شبکه ی کلاژن زخم، پروتئین های پوست و تولید گلبول قرمز مورد نیاز است.

            مواد غذایی حاوی مس: ماهی وغذاهای دریایی، گوشت،حلزون، غله کامل، آجیل و کشمش

  • روی: وجود روی در بدن سبب تکثیر سلولی و ساخت پروتئین شده به بدن امکان استفاده از ویتامبن آ موجود در موادغذایی را می دهد.

            مواد غذایی حاوی روی: غذاهایی دریایی وماهی،صدف، گوشت، جگر، تخم مرغ، قارچ و دانه آفتاب گردان، جوانه گندم، مرغ، پنیر چدار

  • منیزیم: ساخت کلاژن نقش اصلی منیزیم در بدن می باشد.

            مواد غذایی حاوی منیزیم: غذاهای دریایی و آجیل

  • کلسیم: ماده اصلی در تشکیل لخته خون

            مواد غذایی حاوی کلسیم: فرآورده های لبنی

  • اسید فولیک: تقسیم و رشد سلولی و ساخت گلبولهای قرمز خون

            مواد غذایی حاوی اسید فولیک: سبزیجات برگ سبز، سبزیجات ریشه ای، شیر و ماهی سالمون